The Polish Museum & Archives in Australia Inc.
8th Floor, 35 Elizabeth Street
Melbourne Vic 3000
tel/fax: (03) 9310 1025
Rocznik Muzeum i Archiwum Polonii Australijskiej
vol. I ISSN 1325-894X
Stefan Nowicki Zapiski i wspomnienia
przypisami opatrzył i do druku podał Zdzisław A. Derwiński
Od wydawcy Zapisków" Stefana Nowickiego
Stefan Nowicki urodził się 27 grudnia 1905 roku we wsi Łukowo w województwie warszawskim.
Jako bardzo młody chłopak uczestniczył w Bitwie Warszawskiej w 1920 roku; w latach trzydziestych
był aktywnym działaczem Obozu Narodowo Radykalnego. W czasie II
wojny światowej został jednym z przywódców Związku Jaszczurczego i Narodowych Sił Zbrojnych.
W latach 1946-1949 był sekretarzem generalnym Zjednoczenia Polskiego w Niemczech. W Australii
uczestniczył w pracach wielu organizacji społecznych, głównie w Wiktorii. Jeszcze przed połączeniem
się ośrodków niepodległościowych w Londynie od stycznia 1971 roku reprezentował prezydenta RP jako
Delegat Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Australię w randze Ministra Nadzwyczajnego i
Pełnomocnego. Za całokształt swej pracy i działalności publicznej został odznaczony przez
Prezydenta RP prof. dr Stanisława Ostrowskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
S. Nowicki, był z jednej strony lubianym i cenionym działaczem, z drugiej krytykowanym za brak
giętkości w kwestii legalizmu władz RP na uchodźstwie. Był bowiem nieprzejednanym rzecznikim
ważności symbolu Polski suwerennej. Pomimo kontrowersji związanych z jego działalnością polityczną,
która przecież nieobca jest żadnemu politykowi miał on serdecznych przyjaciół, kórzy pamiętać
będą go jednak za to jakim człowiekiem był dla nich - wzorem do naśladowania, ze względu na
swoją prawość.
Stefan Nowicki zmarł w Melbourne 26 lutego 1992 r.
Notatki oraz zapiski mające stanowić podstawę planowanego przez Stefana Nowickiego Pamiętnika"
zaczęły powstawać po 21 kwietnia 1991 roku. Pod taką datą zapisana została pierwsza karta.
S.Nowicki nie rozpoczął tej pracy z własnej woli. Przez miesiące dr Zdzisław A. Derwiński oraz
rodzina Nowickich nalegali, aby uporządkował swoje wspomnienia, najlepiej zaś przelał na papier to,
co chciałby pozostawić jako pamiątkę swym bliskim, swoim przyjaciołom i Polsce dla której walczył;
której niepodległości doczekał.
Autor przyznawał, że po trudach swojego życia, w którym trafiały się niejedne ofiary i cierpienia
chciałoby się o nich zapomnieć, a nie wracać do nich na kartach pamiętnika. W życiu swym
zdecydowanie odrzucał faszystowski i komunistyczny totalitaryzm, który określał mianem ludobójczego
ustroju, którego celem było zburzenie dotychczasowego porządku i stworzenie nowego, opartego na
terrorze i niewolnictwie. W istnieniu systemów tych upatrywał zagrożenia dla Polski, wskazywał,
że dotychczasowe cele faszyzmu i komunizmu to - zniszczenie państwa polskiego i wytępienie Polaków.
Stefan Nowicki nigdy nie starał się bezkrytycznie podchodzić do swoich prac. Twierdził, że im więcej
będzie krytyki, tym bliższa prawdy będzie historia tego tragicznego dla nas okresu. Dotyczyć to
miało i jego zapisków. W tekście, o czym przestrzegał sam autor, być może znajdą czytelnicy pewne
nieścisłości i błędy. Pisząc te słowa na kilka miesięcy przed śmiercią wiedział, że już nie będzie
mógł dokonać poprawnej korekty, ani złożenia w Pamiętnik" swoich zapisków.
Uwagę Czytelnika zwrócą zapewne zdecydowane opinie na temat roli Żydów w dziejach Polski oraz ich
wpływu na gospodarkę II Rzeczypospolitej. Dla wielu opinie te nie będą politycznie poprawnymi i
przez niektórych zostaną odebrane jako kolejny przykład polskiego antysemityzmu.
Na zarzuty te odpowiedział Stefan Nowicki swoimi książkami Wielkie nieporozumienie" oraz
Defamation of Poles". Publikacje te zawierają szczegółową analizę polskiego żydostwa, które mogą
posłużyć jako jeden z etapów w dyskusji na temat stosunków polsko-żydowskich.
Całe życie i postępowanie Stefana Nowickiego kierowane było bezwzględną miłością do Polski.
Kiedy u kresu swego życia spoglądał na jego bieg uczynił to przez pryzmat potrzeb rodziny - swoich
dzieci oraz dalszych potomków. Doceniał i cieszył się ogromnym zainteresowaniem jakie dzieci
wykazywały Polską. Polską, która była bardziej jego ojczyzną niż ich. Polską, której miłość
zaszczepił w ich sercach. Z tego też powodu w zapiskach znajdzie Czytelnik dużo jakże emocjonalnych
dygresji dotyczących rodziny autora, jego rodziców, żony i dzieci.
Oddajemy do rąk Czytelnika zapiski byłego Delegata Rządu RP na Australię, osoby, która jak niewiele
innych miała wielokrotnie decydujący wpływ na bieg organizacyjnych zdażeń w naszym społeczeństwie.
Pomimo sugestii niekórych przyjaciół Stefana Nowickiego nie można żadnej części tych zapisków
traktować jako politycznego testamentu, bo nie były w tym celu spisane; są obrazem Polski, Polaków
i dziejów naszych, a przede wszystkim losów autora, który tak, a nie inaczej je widział i oceniał.
Strona .,
2,
3,
4,
5,
6,
7,
8
Text for this page was supplied by
Dariusz von Guttner Sporzynski
polcomvic@msn.com
|